15 sierpnia – Święto Wojska Polskiego i 105. rocznica Bitwy Warszawskiej

15 sierpnia Polska oddaje hołd żołnierzom, którzy na przestrzeni dziejów bronili Ojczyzny. W tym dniu obchodzone jest Święto Wojska Polskiego oraz 105. rocznica Bitwy Warszawskiej 1920 roku, znanej jako Cud nad Wisłą. To właśnie w połowie sierpnia 1920 roku rozpoczęła się kontrofensywa znad Wieprza, która odwróciła losy wojny polsko-bolszewickiej, ratując niepodległość kraju i powstrzymując marsz Armii Czerwonej na Zachód.

Święto Żołnierza Polskiego ustanowiono w 1923 roku, wybierając na jego datę 15 sierpnia – dzień, w którym oddziały 21. Dywizji Górskiej rozpoczęły forsowanie Wieprza pod Kockiem. Minister spraw wojskowych gen. broni Stanisław Szeptycki podkreślał wówczas, że jest to czas, gdy wojsko i społeczeństwo oddają cześć chwale oręża polskiego, której symbolem jest żołnierz. Po II wojnie światowej władze komunistyczne przeniosły obchody na 12 października, rocznicę bitwy pod Lenino. Dopiero w 1992 roku, po transformacji ustrojowej, przywrócono pierwotną datę.

Bitwa Warszawska rozpoczęła się 13 sierpnia 1920 roku, gdy wojska polskie zostały wyparte z Radzymina, a Armia Czerwona zbliżyła się do Warszawy. Obrona przeniosła się w rejon Radzymina i Ossowa, gdzie Polacy odnieśli pierwsze zwycięstwa. 15 sierpnia odbito Radzymin, a dzień później manewr znad Wieprza, dowodzony przez Józefa Piłsudskiego, przełamał sowiecką obronę. Decydujące znaczenie miała także Armia Ochotnicza gen. Józefa Hallera. Brytyjski dyplomata Edgar D’Abernon uznał Bitwę Warszawską za jedną z osiemnastu najważniejszych bitew w dziejach świata.

Walki toczyły się również w innych rejonach kraju – na północy nad Wkrą i pod Płońskiem, a na południu w rejonie Zamościa. Polacy udaremnili próbę okrążenia swoich sił, a dowódcy wykazali się doskonałym planowaniem i przewidywaniem ruchów przeciwnika. Jednym z największych zagrożeń była Armia Konna Siemiona Budionnego, której marsz został powstrzymany w bitwie pod Komarowem – największym starciu kawaleryjskim XX wieku.

Wojna polsko-bolszewicka była wysiłkiem całego narodu, w którym uczestniczyli żołnierze zawodowi, ochotnicy, kobiety, Polacy i przedstawiciele mniejszości narodowych. Wojsko Polskie wspierali sojusznicy z Francji, Stanów Zjednoczonych, Węgier, Łotwy, Estonii i Finlandii, a także oddziały ukraińskie, białoruskie i rosyjskie antybolszewickie. Była to walka o granice Polski i kształt powojennej Europy.

Święto Wojska Polskiego jest okazją do przypomnienia o bohaterach, których pamięć przez lata była pomijana, szczególnie w okresie PRL. To dzień wdzięczności wobec żołnierzy sprzed stu lat oraz tych, którzy dziś strzegą bezpieczeństwa kraju.