Wojciech Mszanik z Grywałdu i Leon Zagata z Gronkowa wśród zidentyfikowanych ofiar komunizmu

W Pałacu Prezydenckim w Warszawie odbyła się uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych rodzinom ofiar reżimów totalitarnych. Ich szczątki zostały odnalezione i zidentyfikowane w ramach prac Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN.

Podczas konferencji przedstawione zostały nazwiska 26 ujawnionych osób:

• Mieczysław Bielec ps. „Błysk ,
• Tadeusz Bielec ps. „Zwierz”, „Sprytny”, „Knotek”, 
• Jan Borek ps. „Jastrząb”, 
• Jan Chabiński ps. „Dąb”, „Filistyn”
• ppor. Apoloniusz Duszkiewicz ps. „Polza”
• ppor. rez. Florian Ewertowski 
• Eugeniusz Gałat ps. „Sęp”, „Wiktor”
• Mieczysław Gdula
• Stanisław Antoni Gutowski ps. „Sokół”
• Mieczysław Inglot ps. „Odważny”
• Tadeusz Kopiczak ps. „Krasy”
• Tadeusz Kwieciński ps. „Sosna”
• Romuald Mikołaj Lenczewski
• st. sierż. AK/ppor. cz. w. WiN  Zygmunt Libera ps. „Babinicz”
• Jakub Łaciak
• Jan Majewski ps. „Śmiały”
• Władysław Migdał ps. „Mit”, „Ordon”
• Wojciech Mszanik  ps. „ Kukuć ”
• Aleksander Orzeł
• Zbigniew Rostek ps. „Piotr”
• Marian Władysław Sikorski
• sierż. zaw./ ppor cz.w. Sobolewski Wacław ps. „Sęk” „Skała”
• Antoni Sojka ps. „Zając”
• Witold Sulik ps. „Pług”
• Stefan Wojciechowski ps. „Mordka”, „Gałązka”
• Leon Zagata, ps. „Złom”

Dwóch z nich pochodzi z powiatu nowotarskiego i działali na Podhalu - Wojciech Mszanik  ps. „ Kukuć z Grywałdu i Leon Zagata, ps. „Złom” z Gronkowa.

Poniżej życiorysy zaprezentowane przez Instytut Pamięci Narodowej.

Leon Zagata, ps. „Złom”

Urodził się 5 lutego 1925 r. w Gronkowie w pow. nowotarskim. Podczas okupacji niemieckiej został przymusowo wcielony do Baudienstu. W latach 1946–1948 odbywał służbę w „ludowym” WP i Wojskach Ochrony Pogranicza. Po zwolnieniu z wojska wrócił na Podhale, gdzie w sierpniu 1948 r. dołączył do oddziału partyzanckiego „Wiarusy. Uczestniczył w wielu akcjach grupy, m.in. w starciach z Korpusem Bezpieczeństwa Wewnętrznego w Chabówce, Szaflarach i Leśnicy, rozbrojeniu komendanta Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej w Szczawie oraz wykonaniu wyroków śmierci na dwóch konfidentach UB. Aresztowany
w wyniku prowokacji w lipcu 1949 r., został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie z 28 listopada 1949 r. na karę śmierci. Egzekucję przeprowadzono 12 stycznia 1950 r. w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie.

Szczątki Leona Zagaty pogrzebano potajemnie na cmentarzu Rakowickim w Krakowie, gdzie zostały odnalezione podczas prac poszukiwawczych IPN prowadzonych w październiku 2019 r.

Wojciech Mszanik  ps. „ Kukuć ”

Urodził się 1 maja 1899 r. w Grywałdzie w pow. nowotarskim. W latach 1917–1920 służył w 2 Pułku Strzelców Podhalańskich. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie z 26 września 1949 r. został skazany na 5 lat pozbawienia wolności za udzielenie pomocy partyzantom oddziału partyzanckiego „Wiarusy”, która polegała na zapewnieniu noclegu i pożywienia. Wojciech Mszanik nie doczekał końca kary i zmarł w gliwickim więzieniu 4 marca 1951 r.

Szczątki Wojciecha Mszanika zostały odnalezione w wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez IPN w lipcu 2020 r. na Cmentarzu Centralnym w Gliwicach.