Zabytkowy Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem

Przebywając w Zakopanem warto odwiedzić Cmentarz Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku.

Na Starym Cmentarzu przy ul. Kościeliskiej pochowanych jest wielu zasłużonych mieszkańców dla Zakopanego, a także całego Podhala. Nekropolia ta założona została w 1851 r. wieku przez pierwszego proboszcza zakopiańskiego ks. Józefa Stolarczyka, który także spoczywa na tym cmentarzu.

Nazwa Pęksowy Brzyzek pochodzi od nazwiska darczyńcy ziemi, Jana Pęksy, a brzyzek to w gwarze góralskiej oznacza urwisko, strome zbocze. Bramę cmentarną zaprojektował Stanisław Witkiewicz.

Na Pęksowym Brzyzku znajduje się około 500 grobów. Pochowanych jest tam wiele osób zasłużonych m.in.: malarz i architekt Stanisław Witkiewicz, skoczek narciarski i kurier tatrzański Stanisław Marusarz, narciarka i kurierka tatrzańska Helena Marusarzówna, pierwszy proboszcz parafii w Zakopanem ks. Józef Stolarczyk, pisarz i poeta Kornel Makuszyński, pisarz i poeta z Kościeliska Stanisław Nędza - Kubiniec, pisarz i działacz regionalny Kazimierz Przerwa - Tetmajer,  pisarz i działacz regionalny Władysław Orkan pisarz i działacz regionalny, lekarz Tytys Chałubiński, muzykant i gawędziarz Jan Krzeptowski "Sabała", pochodzący z Podczerwonego pomocnik św. Brata Alberta, budowniczy pustelni na Kalatówkach Brat Witalis - Wojciech Leja, rzeźbiarz i pedagog Antoni Kenar, rzeźbiarz Antoni Rząsa, doktor Andrzej Chramiec, rzeźbiarz Karol Stryjeński, himalaista Maciej Berbeka, ratownicy TOPR Marek Łabunowicz-Maja i Bartek Olszański, rzeźbiarz Władysław Hasior, senator RP Franciszek Gąsienica - Księdzularz.

Na cmentarzu znajdują się także tablice pamiątkowe poświęcone m.in. kompozytorom Karolowi Szymanowskiemu, Mieczysławowi Karłowiczowi, a także historykowi Oswaldowi Balzerowi. 

Symboliczne groby mają tam też gen. Mariusz Zaruski, czy narciarz Bronisław Czech.

Nie sposób wymienić wszystkich spoczywających na tym cmentarzu. Najlepiej odwiedzić to miejsce i zobaczyć zabytkowe nagrobki.

fot. Piotr Duraj