Historia, która wciąż żyje w drewnie,150 lat „Budowlanki” w Zakopanem

Już 24 kwietnia o godz. 17:00 w głównym gmachu Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego przy Krupówkach zaplanowano otwarcie wystawy poświęconej ważnemu jubileuszowi. Chodzi o 150-lecie zakopiańskiej „Budowlanki”, szkoły, która od lat ma ogromny wpływ na to, jak wygląda region. Wstęp jest wolny w ramach promocji muzeum.

Za przygotowanie wydarzenia odpowiada Zespołu Szkół Budowlanych im. Dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem, przy współpracy z muzeum. I tu warto się na chwilę zatrzymać, bo historia tej placówki sięga aż 1876 roku.

Na początku była to Szkoła Snycerska powołana przez Towarzystwo Tatrzańskie. Jak się okazuje, była jedną z pierwszych szkół zawodowych w regionie, a nawet w kraju. Z biegiem lat stała się miejscem, gdzie rzemiosło spotykało się ze sztuką. To właśnie w jej środowisku rozwijał się styl zakopiański, później pojawiły się też inspiracje art déco. Wśród pedagogów nie brakowało znanych postaci, takich jak Stanisława Barabasza, Wojciecha Brzegi czy Karola Stryjeńskiego.

Od początku stawiano tu na konkretne umiejętności. Uczono ciesielstwa i stolarstwa, ale to był dopiero punkt wyjścia. Do tego dochodziła rzeźba, projektowanie i rysunek. Chodziło o stworzenie czegoś kompletnego, od pomysłu na dom po jego wyposażenie i detale. Co ciekawe, nawet po wyodrębnieniu w 1948 roku liceum plastycznego szkoła nie straciła swojego artystycznego charakteru.

Nie da się ukryć, że absolwenci „Budowlanki” odcisnęli swoje piętno na Podhalu. Wystarczy krótki spacer po Zakopanem albo okolicznych miejscowościach, żeby zobaczyć efekty ich pracy. To zarówno niewielkie domy, jak i większe obiekty publiczne. W wielu przypadkach powstawały one właśnie dzięki umiejętnościom wyniesionym ze szkoły.

Sama wystawa zapowiada się bardzo różnorodnie. Zwiedzający zobaczą projekty mebli i budynków, modele tradycyjnych chałup, a także przykłady prac stolarskich i ciesielskich. Pojawią się również rzeźby użytkowe, detale snycerskie, rysunki i prace malarskie uczniów oraz nauczycieli. Do tego dochodzą archiwalne fotografie, dokumenty i różne pamiątki, które pozwalają poczuć klimat dawnych lat. Dla wielu osób może to być też osobista podróż do wspomnień, zwłaszcza jeśli ktoś w rodzinie miał z tą szkołą styczność.

Całość pokazuje szkołę jako miejsce, w którym przez lata spotykały się tradycja i twórcze podejście do pracy. To opowieść o drewnie, rzemiośle i ludziach, którzy przekazywali sobie wiedzę z pokolenia na pokolenie. I w sumie trudno się dziwić, że po tylu latach „Budowlanka” nadal pozostaje ważnym punktem odniesienia dla kultury Podhala.

Kuratorkami wystawy są Marta Nędza-Kubiniec oraz Monika Pietraszko-Warchałowska.

Wydarzenie odbywa się pod honorowym patronatem władz województwa małopolskiego, powiatu tatrzańskiego oraz miasta Zakopanego.