Magda Ciszewska-Rząsa w Kinie Miejsce. Fotografia jako sposób na odnalezienie porządku

18 września w Kinie Miejsce w Zakopanem odbyło się kolejne spotkanie poświęcone artystom związanym z miastem. Tym razem publiczność spotkała się z Magdą Ciszewską-Rząsą, fotografką i współprowadzącą Galerię Antoniego Rząsy. Rozmowę poprowadziła Olga Pluta.

Wieczór rozpoczął się od fotografii, ale szybko pojawiły się także tematy związane z przestrzenią, architekturą, naturą i codziennym życiem w Zakopanem. Artystka opowiadała o tym, jak patrzy na miejsca, które z pozoru są dobrze znane, oraz dlaczego tak ważne jest dla niej świadome budowanie kadru.

Jak mówiła podczas spotkania, na co dzień mierzy się z wielością tematów i pewnym chaosem. Fotografia pozwala jej natomiast ten świat uporządkować. Widać to szczególnie w panoramicznych ujęciach, czarno-białych pracach oraz kompozycjach opartych na rytmie i powtarzalności.

Istotną rolę odgrywają również światło i czas. Ciszewska-Rząsa wraca w te same miejsca o różnych porach, obserwuje zmieniającą się pogodę i często wybiera godziny poranne lub późniejsze, kiedy światło jest łagodniejsze.

Jednym z ważniejszych tematów rozmowy był cykl „Las Chałubińskich”, znajdujący się w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego. Fotografki nie interesował wyłącznie sam obraz lasu. Za spokojnymi kadrami kryło się również pytanie o miejsce natury w przestrzeni miasta.

Zdjęcia powstawały o świcie. Choć na fotografiach panuje cisza, rzeczywistość wyglądała zupełnie inaczej. W pobliżu pojawiały się samochody służb miejskich, ciężarówki i inne odgłosy charakterystyczne dla codziennego funkcjonowania Zakopanego. Ten kontrast stał się ważnym elementem całego cyklu.

Podczas spotkania pojawił się również temat architektury. Przy okazji cyklu „Nowa Biała” artystka opowiadała o swoim zainteresowaniu prostymi konstrukcjami powstającymi bez udziału architekta. Budynki i ich elementy tworzone z tego, co było dostępne, często odpowiadały na konkretną potrzebę mieszkańców. W takich rozwiązaniach dostrzegała zarówno pomysłowość, jak i naturalne wykorzystywanie materiałów.

Odmienny charakter miały fotografie wykonane w Parc de Saint-Cloud pod Paryżem. Tutaj uwagę przyciągnęły przede wszystkim osie, symetria i geometryczny układ przestrzeni. Dawniej wszystkie te kierunki prowadziły w stronę pałacu, którego już nie ma. Pozostał jednak parkowy układ, pozwalający obserwować przestrzeń zbudowaną wokół nieistniejącego dziś punktu centralnego.

Publiczność mogła również zobaczyć filmowy projekt „Spacer Marty”. Ta część wieczoru otworzyła bardziej osobisty wątek twórczości Magdy Ciszewskiej-Rząsy, związany między innymi z doświadczeniem macierzyństwa.

Nie zabrakło także rozmowy o Antonim Rząsie i prowadzonej przez rodzinę galerii. W tym roku Galeria Antoniego Rząsy obchodzi 50. rocznicę działalności. Jubileusz stał się okazją do przypomnienia historii miejsca, pokazania archiwalnych materiałów oraz opowiedzenia o planowanych wydarzeniach i wystawach. Jak podkreślała artystka, galeria pozostaje przestrzenią, w której spotykają się kolejne pokolenia twórców.

Na zakończenie pojawiło się pytanie o spokój widoczny na fotografiach. Publiczność zastanawiała się, czy tak uporządkowane obrazy są przede wszystkim efektem świadomej pracy, czy też próbą znalezienia równowagi wobec codziennego natłoku spraw.

Odpowiedź artystki dobrze podsumowała cały wieczór. Poszukiwanie ładu w kadrze jest świadome, a fotografia może być sposobem na wyciszenie tego, co na co dzień pozostaje nieuporządkowane.

Spotkanie w Kinie Miejsce pokazało więc fotografię z nieco innej strony. Nie tylko jako sposób dokumentowania rzeczywistości, ale także jako narzędzie patrzenia na Zakopane, jego mieszkańców, architekturę i przyrodę. Czasem wystarczy zmienić perspektywę, zatrzymać się na chwilę i uważniej przyjrzeć miejscu, które wydawało się już dobrze znane.

Fot. Powiatowe Centrum Kultury w Nowym Targu