Rezolucja i wystawa otwierają Rok Pasterstwa w powiecie tatrzańskim

W Zakopanem rozpoczęto obchody Roku Pasterstwa, które zainaugurowano podczas XX Sesji Rady Powiatu Tatrzańskiego. W trakcie obrad przyjęto rezolucję poświęconą znaczeniu pasterstwa oraz jego ochronie, a w holu Starostwa Powiatowego w Zakopanem otwarto wystawę fotograficzną „Pasterstwo jest krajobrazem gór”.

Decyzja radnych była jednogłośna. Treść rezolucji przedstawił wiceprzewodniczący rady powiatu tatrzańskiego Janusz Pawlikowski, natomiast pozytywną opinię komisji budżetu, rozwoju i promocji zaprezentował jej przewodniczący Stanisław Łukaszczyk. Dokument podkreśla znaczenie dziedzictwa pasterskiego dla regionu oraz wskazuje na konieczność podejmowania działań na rzecz jego zachowania i promocji.

Podczas sesji głos zabrał starosta tatrzański Andrzej Skupień, który zaznaczył, że przyjęcie rezolucji stanowi zobowiązanie dla samorządu do dalszego wspierania tradycji pielęgnowanej przez baców i juhasów. Wskazał również na zagrożenia wynikające z postrzegania pasterstwa wyłącznie przez pryzmat ekonomiczny oraz podkreślił jego znaczenie dla tożsamości Podhala.

Drugim elementem inauguracji było otwarcie wystawy fotografii autorstwa Jolanty Flach, dziennikarki „Tygodnika Podhalańskiego”. Ekspozycja prezentuje pasterstwo w Tatrach i na Podhalu, ukazując ludzi, miejsca oraz związane z nim zwyczaje i wydarzenia dokumentowane na przestrzeni ostatnich dwóch dekad. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele samorządu, radni, zaproszeni goście oraz autorka zdjęć. Wystawę można oglądać w godzinach pracy urzędu w holu Starostwa Powiatowego w Zakopanem.

Obchody Roku Pasterstwa wpisują się w międzynarodową inicjatywę ogłoszoną przez Organizację Narodów Zjednoczonych, która ustanowiła 2026 rokiem pastwisk i pasterzy. Celem przedsięwzięcia jest zwrócenie uwagi na znaczenie pasterstwa dla gospodarki, środowiska i zachowania tradycji, a także wspieranie działań na rzecz poprawy warunków życia pasterzy i zrównoważonego zarządzania pastwiskami.

Na Podhalu pasterstwo od wieków stanowi istotny element lokalnej kultury. Jego początki w Tatrach sięgają XV wieku i związane są z tradycją wołoską. Przed drugą wojną światową w górach wypasano kilka tysięcy owiec, a po jej zakończeniu liczba ta wzrosła do ponad 20 tysięcy. Po utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego wypas został ograniczony, a następnie wstrzymany. W 1981 roku wprowadzono wypas kulturowy, który funkcjonuje do dziś.

Obecnie na terenie Tatr działalność prowadzi sześciu baców, którzy wypasają około 1300 owiec w dolinach Chochołowskiej, Lejowej i Kościeliskiej oraz w rejonach Kuźnic, Rusinowej Polany, Kopieńca i Palenicy Pańszczykowej. Na całym Podhalu liczba owiec sięga kilkudziesięciu tysięcy.

Współcześnie pasterstwo to nie tylko produkcja wyrobów z mleka owczego, w tym oscypków znanych w całej Polsce i poza jej granicami, ale również bogata kultura obejmująca tradycje, obrzędy, gwarę i muzykę.

fot. Starostwo Powiatowe w Zakopanem