Stanowcze stanowisko Związku Podhalan przeciwko mowie nienawiści wobec górali 

Związek Podhalan w Polsce im. Świętego Jana Pawła II wydał stanowisko w sprawie oczerniających i szkalujących wypowiedzi dotyczących górali. Organizacja jednoznacznie sprzeciwia się używaniu obraźliwych określeń wobec całej społeczności oraz przypisywaniu współczesnym mieszkańcom Podhala odpowiedzialności za działania konkretnych osób. Pod stanowskiem podpisał się prezes Zarządu Głownego Związku Podhalan w Polsce Julian Kowalczyk.

Stanowisko odnosi się między innymi do wypowiedzi kierowanych przez członków Dolnośląskiego Inspektoratu Ochrony Związku z siedzibą we Wrocławiu, a także do treści pojawiających się podczas protestu na drodze do Morskiego Oka i w przestrzeni publicznej.

Związek Podhalan zwraca szczególną uwagę na określenia takie jak „Goralenvolk”, „pazerni”, „chciwi” czy „mordercy zwierząt”. Zdaniem organizacji ich używanie wobec współczesnych górali ma na celu ich poniżenie lub napiętnowanie.

Najmocniej Związek odnosi się do określenia „Goralenvolk”. W stanowisku przypomina, że jest to tragiczna karta historii okupowanego Podhala, ale jednocześnie podkreśla, że nie może ono służyć do współczesnego szkalowania mieszkańców regionu.

- Góral współczesny nie jest Goralenvolkiem. Obrona tożsamości kulturowej nie jest Goralenvolkiem. Przedsiębiorczość, zaradność nie jest pazernością czy też chciwością - czytamy.

Organizacja podkreśla, że sprzeciw wobec obrażania górali nie oznacza odrzucenia prawa do krytyki. Związek chce natomiast oddzielić ocenę konkretnych zachowań od formułowania obraźliwych opinii dotyczących całej społeczności.

W dokumencie poruszono również temat historii i sposobu mówienia o wydarzeniach z okresu II wojny światowej. Związek odnosi się do treści rozpowszechnianych przez członków Dolnośląskiego Inspektoratu Ochrony Związku z 23 sierpnia 2026 roku, dotyczących tzw. rzezi wołyńskiej w latach 1943–1944.

Zdaniem Związku Podhalan przedstawianie historii powinno uwzględniać zarówno prawdę o zbrodni, jak i pamięć o jej ofiarach. Organizacja sprzeciwia się jednak wykorzystywaniu tragicznych wydarzeń do formułowania współczesnych oskarżeń wobec całej społeczności góralskiej.

- Bronimy godności. Bronimy prawdy historycznej. Bronimy dobrego imienia górali - czytamy.

Związek Podhalan zapowiada jednocześnie podejmowanie wszelkich przewidzianych prawem działań, których celem ma być ochrona dobrego imienia górali. Dotyczyć ma to również sytuacji, w których pojawiają się wypowiedzi przekraczające granice krytyki i przybierające formę mowy nienawiści.

- Nie pozwalajmy na mowę nienawiści, żądamy konsekwencji prawnych wobec sprawców - czytamy w stanowisku.

Dokument podpisał Julian Kowalczyk, prezes Związku Podhalan w Polsce im. Świętego Jana Pawła II. Stanowisko jest wyraźnym sygnałem, że organizacja zamierza reagować na wypowiedzi, które w jej ocenie naruszają dobre imię mieszkańców Podhala lub wykorzystują trudne wydarzenia historyczne do stygmatyzowania współczesnych górali.