Andrzej Skupień-Florek - wspomnienie o poecie ludowym z Białego Dunajca

25 listopada br. przypadnie 121. rocznica urodzin Andrzeja Skupnia - Florka urodzonego w 1902 r. na Stołowem, w przysiółku wsi Biały Dunajec.

Chciałbym przypomnieć ciekawą postać ludowego pisarza, gawędziarza, działacza społecznego związanego z kulturą Podhala i zachęcić do zapoznania się z jego twórczością.

W 1914 r. ukończył trzy klasy szkoły powszechnej w Poroninie. Do 1924 r. mieszkał i pracował w gospodarstwie swojego dziadka. Swoje zainteresowania czytelnicze rozpoczął od utworów Jana Kasprowicza i Władysława Orkana podczas służby w 21. Pułku Artylerii Polowej w Krakowie w latach 1924 -1926. Od 1931 r. był członkiem Związku Podhalan, a następnie był ławnikiem, radnym gminy i powiatu w Białym Dunajcu, Poroninie oraz w Nowym Targu. 

W latach okupacji niemieckiej sprzeciwiał się powstaniu Goralenvolk. Po wojnie był współpracownikiem Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz opiekunem społecznym zabytków. W 1963 r. współtworzył uroczystości koronacyjne MB Ludźmierskiej Królowej Podhala. Należał do Stowarzyszenia Twórców Ludowych, między innymi zwyciężył w konkursie gawędziarzy ludowych "Sabałowe Bajania" w Bukowinie Tatrzańskiej. Jako regionalista zachęcał ludzi do noszenia stroju góralskiego. Od 1931 r. ogłasza artykuły i teksty literackie w różnych czasopismach np. Dziennik Polski, Gazeta Podhalańska, Gospodarz Polski, Rolnik Polski, Słowo Powszechne, Wierchy, Życie Literackie, i wielu innych.

 W poezji Skupienia - Florka występują opisy górskich krajobrazów i rodzinnej wsi, ale są też wiersze osobiste i patriotyczne. Układał pieśni maryjne, hymny na cześć Stwórcy, MB Ludźmierskiej i MB Pocieszenia z Nowego Sącza. Bardzo ciekawe są jego mowy weselne, powitalne z okazji różnych uroczystości parafialnych i świąt. Zajmował się też rejestracją lokalnych pieśni, zwyczajów i praktyk religijnych. Pisał artykuły o  historii Białego Dunajca i parafii w Poroninie oraz szeroko pojętej kulturze rolnej. Dużo miejsca w swoich pracach poświęcał abstynencji wśród miejscowego społeczeństwa. Teksty literackie pisał gwarą podhalańską, natomiast utwory publicystyczne językiem literackim.

Andrzej Skupień - Florek zmarł 2 grudnia 1973 r. w Krakowie - wielki miłośnik Tatrzańskiego Parku Narodowego i kultury podhalańskiej. Został pochowany na cmentarzu w Poroninie. Myślę, że teraz śpiewa w niebie, tak jak pisał w swoim wierszu "Miłuj Podhale".

"Zmartwychstanies w niebo pódzies z Bogym bedzies w chwale to se spywoj po góralsku i miyłuj Podhole".

Tadeusz T.