Orawa literaturą pisana. Spacer śladami Hviezdoslava i Mila Urbana

Literatura może być także sposobem na odkrywanie miejsc, ich historii i ludzi. Przekonali się o tym uczestnicy wyjazdowego spaceru literackiego zorganizowanego przez Gminną Bibliotekę Publiczną w Lipnicy Wielkiej. Tym razem trasa prowadziła śladami dwóch ważnych słowackich pisarzy związanych z Orawą, Pavla Országha Hviezdoslava i Mila Urbana.

Wyjazd połączono z czytaniem plenerowym i zrealizowano w ramach projektu „Czytamy Orawę, lokalna saga literacka”. Przedsięwzięcie otrzymało dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Partnerstwo dla książki” 2026.

Jednym z najważniejszych punktów wyprawy była Hviezdoslavova hájovňa w Orawskiej Półgórze. To miejsce mocno związane z historią słowackiej literatury, ale także ze wspólnym dziedzictwem kulturowym Orawy.

Uczestnicy poznawali biografie obu twórców oraz ich związki z regionem. Pavol Országh Hviezdoslav, zaliczany do grona najwybitniejszych słowackich poetów, czerpał inspiracje z orawskiej przyrody, krajobrazu i codziennego życia mieszkańców. Milo Urban, jeden z ważniejszych słowackich prozaików XX wieku, również był mocno związany z Orawą, która znalazła swoje miejsce w jego twórczości.

Podczas wizyty można było zobaczyć ekspozycje poświęcone pisarzom, a także posłuchać tekstów literackich w plenerze. Dzięki temu lektura nabrała nieco innego charakteru. Zamiast bibliotecznej sali pojawiła się przestrzeń, która sama stała się częścią opowiadanej historii.

Organizatorzy pokazali w ten sposób, że książka nie musi kończyć się na ostatniej stronie. Można ją poznawać również przez miejsca, krajobrazy i lokalne historie. Taki właśnie cel przyświeca projektowi „Czytamy Orawę, lokalna saga literacka”, który łączy czytelnictwo z poznawaniem dziedzictwa regionu.

Ważnym elementem projektu jest także przypominanie o polsko słowackich związkach Orawy. Twórczość Hviezdoslava i Mila Urbana pozwala spojrzeć na ten region przez pryzmat wspólnej historii i kultury. Wrześniowy spacer był kolejną okazją, by tę opowieść przenieść z kart książek bezpośrednio w teren.

Fot. Gminne Centrum Kultury w Lipnicy Wielkiej