„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie”. Harklowa znów sięgnęła po „Dziady” Mickiewicza

W remizie OSP w Harklowej mieszkańcy spotkali się przy jednym z najważniejszych dzieł polskiego romantyzmu. Podczas Narodowego Czytania nie zabrakło muzyki, opowieści o Adamie Mickiewiczu i wspólnego odczytania II części „Dziadów”.

Wrześniowy wieczór w Harklowej upłynął pod znakiem literatury, muzyki i wspólnego przeżywania słowa. Gminna Biblioteka Publiczna w Waksmundzie wraz ze swoją filią w Harklowej przygotowała spotkanie poświęcone „Dziadom” Adama Mickiewicza. Wydarzenie wsparło również Sołectwo Harklowa.

Tym razem nie chodziło jednak wyłącznie o samo przeczytanie fragmentów dramatu. Spotkanie stało się okazją do przypomnienia sylwetki Mickiewicza, jego twórczej drogi oraz znaczenia „Dziadów” w polskiej kulturze. Utwór, w którym przeplatają się ludowe wierzenia, religijność, muzyka i refleksja nad ludzkim losem, bardzo dobrze wpisał się w charakter tego wieczoru.

O życiu i twórczości wieszcza opowiedziała prof. Anna Mlekodaj. W swojej prelekcji przybliżyła słuchaczom drogę Mickiewicza do literatury oraz okoliczności, które wpłynęły na powstanie „Dziadów”.

Szczególne miejsce zajęła II część dramatu. To właśnie w niej Mickiewicz sięga do dawnych obrzędów związanych z przywoływaniem zmarłych, jednocześnie zestawiając ludowe wyobrażenia z chrześcijańską refleksją nad dobrem, winą i odpowiedzialnością człowieka.

Jednym z najważniejszych przesłań utworu pozostaje stosunek do drugiego człowieka. Historie kolejnych duchów pokazują, że brak miłości, współczucia czy empatii również może prowadzić do cierpienia i moralnych konsekwencji. Podczas spotkania przypomniano trzy grupy duchów, lekkie, ciężkie oraz pośrednie, a także znaczenie kolejności, w jakiej pojawiają się w dramacie.

Prof. Anna Mlekodaj zwróciła uwagę także na powiązania pomiędzy II, IV i III częścią „Dziadów”. Wspomniano między innymi o Guślarzu oraz przemianie Gustawa w Gustawa Konrada. Dzięki temu dramat można było zobaczyć jako większą, wzajemnie powiązaną całość.

W prelekcji pojawił się również temat sporu pomiędzy rozumem a poznaniem opartym na wierze, intuicji i ludowych przekazach. Młody Mickiewicz przeciwstawiał się przekonaniu, że świat można poznać wyłącznie poprzez to, co racjonalne i dostrzegalne. W jego twórczości ważne miejsce zajmują również emocje, wiara oraz to, czego nie da się łatwo wyjaśnić.

Literackiej części wydarzenia towarzyszyła muzyka. Renata Potoczak wykonała utwory Sanah w autorskich aranżacjach wokalnych, przy akompaniamencie gitary i skrzypiec. Partie smyczkowe zaprezentowała Marzena Goleniowski. Muzyczna oprawa nadała spotkaniu spokojny, momentami bardzo nastrojowy charakter.

Najważniejszym punktem wieczoru było wspólne czytanie fragmentów II części „Dziadów”. Wzięli w nim udział przedstawiciele samorządu, lokalnych instytucji, szkół, organizacji społecznych i mieszkańcy.

Swoimi głosami tekst Mickiewicza ożywili: wójt gminy Nowy Targ Wiesław Parzygnat, wicewójt Jan Pawlikowski, wicewójt Krzysztof Łapsa, przewodniczący Rady Gminy Nowy Targ Stanisław Buła, radny Teofil Chmielak, skarbnik gminy Katarzyna Bryja, sołtys Harklowej Grzegorz Guroś, prof. Andrzej Szczudlik, dyrektor Szkoły Podstawowej w Harklowej Monika Kokalik, dyrektor Szkoły Podstawowej w Szlembarku Jadwiga Wojtaszek, komendant OSP Maciej Chmielak, strażak Wojciech Kolasa, przewodnicząca Koła Gospodyń Wiejskich w Harklowej Joanna Janczy, prezeska Związku Podhalan Joanna Plewa, poetka regionalna Wanda Szado Kudasik, pełniący obowiązki dyrektora GOK w Łopusznej Arkadiusz Oswald, instruktor do spraw bibliotek powiatu nowotarskiego Lucyna Czubernat, bibliotekarki Danuta Buła i Monika Luberda oraz sympatycy biblioteki, Olga Organa, Bartłomiej Szkoda i Mateusz Szymczak.

Czytaniu towarzyszył chór, który powtarzał charakterystyczne słowa „Ciemno wszędzie, głucho wszędzie”. W połączeniu z muzyką i tematyką utworu stworzyło to atmosferę przypominającą dawny obrzęd.

Spotkanie pokazało przy okazji, że klasyczna literatura nie musi oznaczać szkolnego obowiązku i lektury omawianej wyłącznie przy biurku. W Harklowej „Dziady” stały się pretekstem do wspólnego spotkania, rozmowy o wartościach i przypomnienia tekstu, którego pytania o człowieka, jego wybory oraz relacje z innymi wciąż pozostają aktualne.

Na zakończenie uczestnicy zasiedli przy wspólnym poczęstunku przygotowanym przez panie z Koła Gospodyń Wiejskich w Harklowej.

Wydarzenie zorganizowała Gminna Biblioteka Publiczna w Waksmundzie wraz z Filią w Harklowej.