Nowe zasady dla kierowców. Początkujących czeka okres próbny i zero alkoholu

Od 3 września 2026 roku zaczynają obowiązywać nowe zasady dla osób, które po raz pierwszy zdobywają prawo jazdy kategorii B. Szczególne wymagania dotyczą 17-latków. Początkujących kierowców obejmie okres próbny, zerowy limit alkoholu oraz dodatkowe konsekwencje za poważne wykroczenia.

Samo zdanie egzaminu na prawo jazdy nie oznacza jeszcze, że za kierownicą mamy do czynienia z doświadczonym kierowcą. Pierwsze miesiące samodzielnej jazdy to dopiero nauka radzenia sobie z sytuacjami, których podczas kursu trudno przewidzieć.

Nowe przepisy mają sprawić, że zdobywanie doświadczenia będzie odbywało się stopniowo. Szczególną uwagę ustawodawca zwrócił na młodych kierowców, zwłaszcza tych, którzy uprawnienia uzyskają jeszcze przed 18. urodzinami.

Dwa albo trzy lata okresu próbnego

Każda osoba, która po raz pierwszy otrzyma prawo jazdy kategorii B, zostanie objęta obowiązkowym okresem próbnym.

W przypadku kierowcy, który zdobywa uprawnienia po ukończeniu 18 lat, okres ten potrwa 2 lata. Jeżeli prawo jazdy otrzyma 17 latek, okres próbny wyniesie 3 lata, ale zakończy się najpóźniej w dniu ukończenia przez niego 20 lat.

Co istotne, czas ten jest liczony od momentu uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, a nie od dnia, w którym kierowca odbierze fizyczny dokument.

Dla początkujących kierowców alkohol oznacza zero

W okresie próbnym obowiązywać będzie zasada 0,0 promila. Początkujący kierowca nie może więc prowadzić po spożyciu alkoholu. Przepisy obejmują także środki działające podobnie do alkoholu.

Dla osób, które nie znajdują się w okresie próbnym, nadal obowiązuje ogólna granica 0,2 promila.

W praktyce zasada dla świeżo upieczonych kierowców jest prosta. Jeśli ktoś ma prowadzić samochód, nie powinien wcześniej sięgać po alkohol.

17 lat i dodatkowe ograniczenia

Najwięcej dodatkowych zasad dotyczy osób, które prawo jazdy kategorii B zdobędą przed ukończeniem 18 lat.

Do osiągnięcia pełnoletności takie uprawnienia będą pozwalały na prowadzenie pojazdu wyłącznie w Polsce. Przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy młody kierowca będzie również musiał jeździć w obecności doświadczonej osoby. Ten wymóg obowiązuje jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat.

Opiekun za kierownicą musi mieć minimum 25 lat oraz posiadać prawo jazdy kategorii B od co najmniej 5 lat. Powinien siedzieć na przednim fotelu pasażera i oczywiście nie może znajdować się pod wpływem alkoholu ani podobnie działających środków.

Dodatkowo nie może mieć w ciągu ostatnich 5 lat orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów.

17 latek nie będzie mógł też do ukończenia pełnoletności wykonywać pracy związanej z przewozem osób czy transportem drogowym rzeczy. Dotyczy to między innymi pracy taksówkarza, okazjonalnego przewozu osób oraz wykonywania zadań kuriera.

Punkty karne mogą szybko zakończyć samodzielną jazdę

Nowe regulacje przewidują również szczególne zasady dotyczące punktów karnych w okresie próbnym.

Po przekroczeniu 12 punktów kierowca będzie musiał odbyć praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń występujących w ruchu drogowym. Zajęcia przeprowadzi ośrodek doskonalenia techniki jazdy, a na ich ukończenie kierowca otrzyma rok.

Jeszcze poważniejsze konsekwencje pojawiają się przy przekroczeniu 20 punktów w pierwszym roku od uzyskania prawa jazdy. W takiej sytuacji starosta cofnie uprawnienia.

Oznacza to, że młody kierowca musi szczególnie uważać na pierwsze wykroczenia. Kolejne przewinienia mogą bowiem bardzo szybko doprowadzić do utraty prawa jazdy i konieczności ponownego przejścia procedury związanej z uzyskaniem uprawnień.

Okres próbny może potrwać dłużej

To nie koniec ograniczeń. W określonych przypadkach okres próbny zostanie wydłużony o kolejne 2 lata.

Może do tego dojść po prawomocnym potwierdzeniu niektórych wykroczeń związanych z bezpieczeństwem ruchu. Chodzi między innymi o spowodowanie zagrożenia na drodze, jazdę po alkoholu, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu czy naruszenie zasad pierwszeństwa przejazdu.

Dla początkującego kierowcy oznacza to, że poważniejsze przewinienie może mieć konsekwencje odczuwalne znacznie dłużej niż do momentu zapłacenia mandatu.

Jazda mimo zatrzymania prawa jazdy będzie jeszcze bardziej ryzykowna

Jedna z nowych regulacji dotyczy wszystkich kierowców, a nie tylko osób rozpoczynających swoją przygodę z samochodem.

Jeżeli mimo czasowego zatrzymania prawa jazdy kierowca nadal będzie prowadził pojazd, starosta cofnie mu uprawnienia na 5 lat. Po upływie tego czasu konieczne będzie ponowne ich uzyskanie, włącznie ze zdaniem wymaganego egzaminu.

Nie będzie więc można traktować decyzji o czasowym zatrzymaniu dokumentu jako formalności, którą da się po prostu zignorować.

Pierwsze lata za kierownicą mają być czasem nauki

Zmiany w przepisach sprowadzają się przede wszystkim do jednego założenia, początkujący kierowca potrzebuje czasu, żeby nabrać doświadczenia.

Okres próbny, ograniczenia dotyczące 17 latków, zerowy limit alkoholu i surowsze konsekwencje za punkty karne mają ograniczyć ryzykowne zachowania na drodze. Chodzi o to, aby świeżo uprawniony kierowca nie próbował od razu jeździć jak osoba z wieloletnim doświadczeniem.

Prawo jazdy jest dopiero początkiem nauki. Dopiero codzienna jazda pokazuje, jak zachować się podczas gwałtownej zmiany pogody, ocenić odległość, przewidzieć błąd innego kierowcy czy odpowiednio zareagować w niespodziewanej sytuacji.

Najważniejsze pozostaje jednak to samo. Na drodze nie liczy się to, kto dojedzie pierwszy. Liczy się bezpieczny powrót do domu.